Ośrodek Odosobnienia Mielęcin-Włocławek
Ośrodek Odosobnienia dla Internowanych Mielęcin-Włocławek został założony na podstawie Dekretu o stanie wojennym (art. 41 ust. 1) Zarządzeniem nr 50/81/CZZK Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 grudnia 1981 roku, jako miejsce przetrzymywania członków opozycji antykomunistycznej. Ośrodek został zorganizowany w zakładzie karnym (zaznaczyć należy, że w latach stalinowskich działał tam osławiony obóz pracy przymusowej). Cały zakład mógł pomieścić ponad 1200 osadzonych. Tuż przed wprowadzeniem stanu wojennego zakład składał się z 5 pawilonów oraz 4 budynków gospodarczych, w których mieściła się kuchnia, kantyna, piekarnia, szkoła, prysznice, rozmównica, sala wizyt i administracja. Komendantem ośrodka został płk Stanisław Tretyn. Dla osób internowanych w ośrodku przeznaczony został pawilon nr 5. Pierwsi internowani, głównie działacze związkowi i opozycjoniści z Włocławka, Płocka, Konina, Kutna oraz w mniejszym stopniu z innych miejscowości, trafili do ośrodka już w pierwszym dniu stanu wojennego. Ośrodek przygotowany został na 250 osób. Podczas kontroli komisji Międzynarodowego Czerwonego Krzyża w marcu 1982 r. wykazano, że w ośrodku przebywają 83 osoby w 18 celach. Typowa cela posiadała rozmiary 6x3x3mi przebywało w niej od 3 do 7 osadzonych. Na każdym piętrze znajdowały się cele izolowane, które według pracowników ośrodka nie były jakoby używane. Dwa razy w tygodniu osadzeni korzystali z łaźni. W ciągu miesiąca mogli dostać od rodziny dwie paczki, które nie mogły przekraczać 3 kg wagi oraz dodatkowe dary z kościoła i PCK. W każdą niedzielę osadzeni mieli możliwość uczestniczenia we mszy świętej. W celach były umieszczone głośniki z których nadawano audycje Polskiego Radia. Rodziny mogły odwiedzać internowanych tylko raz w miesiącu, w soboty w godzinach od 8 do 15 w osobnym budynku nr 6.
Od 5 marca 1982 r. internowani dostali prawo do jednogodzinnego spaceru po dziedzińcu przylegającym do pawilonu. Podczas kontroli MCK stwierdzono, że osadzeni skarżą się głównie na szykany podczas przesłuchań prowadzonych przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej. Prócz tego, osadzeni byli niezadowoleni z działania poczty, brudnej wody, dziurawych materacy, słabego ogrzewania cel oraz braku szyb w niektórych oknach (w zimie). W marcu 1982 r. w ośrodku 28 internowanych (do których z czasem dołączyło kolejnych 6) rozpoczęło głodówkę. Protest ten skierowany był przeciwko prześladowaniu działaczy związkowych i ich rodzin oraz kłamliwej propagandzie w Polsce. Ostanie osoby zakończyły głodówkę 10 kwietnia 1982 r., byli to dwaj działacze z Płocka: Jan Chmielewski oraz inżynier chemik Andrzej Pacanowski, pracownik biura projektów Mazowieckich Zakładów Rafineryjnych i Petrochemicznych w Płocku. Ośrodek istniał do lipca 1982 r.; wznowił swoją działalność we wrześniu 1982 r., kiedy to przez kraj przeszły demonstracje związane z drugą rocznicą Porozumień Sierpniowych. Ośrodek działał do 23 grudnia 1982 r.
Ośrodek we Włocławku był jednym z większych obozów internowania na północ od Warszawy. Panowały tam nienajlepsze warunki bytowe, ponadto internowani uskarżali się na uciążliwe przesłuchania, szczególnie te prowadzone przez funkcjonariuszy SB z Kutna.
Opracowanie: Archiwum IPN
Literatura/Źródła:
AIPN, 02944/34 t. 2;
Zakład Karny we Włocławku, opis jednostki na stronie Służby Więziennej, https://www.sw.gov.pl/strona/opis-zaklad-karny-we-wloclawku [dostęp 22-11-2021];
Grzegorz Wołk, Ośrodki Odosobnienia dla Internowanych, Encyklopedia Solidarności, t. 1, http://www.encysol.pl/wiki/O%C5%9Brodki_Odosobnienia_dla_Internowanych;
Jacek Pawłowicz, Chmielewski Jan, Encyklopedia Solidarności, https://encysol.pl/es/encyklopedia/biogramy/15406,Chmielewski-Jan.html.
