Instytut Pamięci Narodowej

Polskie Miesiące

Sierpień 1980

17 czerwca

► Przebywający w Polsce Czesław Miłosz spotyka się z załogą Stoczni Gdańskiej. ► Nieznani sprawcy oblali farbą pomnik żołnierzy sowieckich w Nowym Sączu.

20-21 czerwca

► Odbywa się pierwsze ogólnopolskie spotkanie niezależnych wydawnictw, w którym udział biorą: ABC (Kraków), Alternatywy (Gdańsk), 3 Maja (Warszawa), Krąg (Warszawa), Młoda Polska (Gdańsk), Spotkania (Lublin - Kraków - Warszawa), NOWa (Warszawa). Zebrani powołują biuro informacji wydawniczej o przygotowywanych do druku tytułach, przyjmują jednolitą zasadę ustalania cen książek, dyskutują problemy związane z prawem autorskim i wydawniczym oraz wydają oświadczenie w sprawie projektu ustawy o cenzurze. ► W Warszawie obraduje I Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” Indywidualnego Rzemiosła. Zostaje powołany Tymczasowy Komitet Koordynacyjny jako kolegialny organ kierowniczy, bez przewodniczącego, oraz przyjęty Statut Związku.

25 czerwca

► Ciąg dalszy negocjacji Prezydium KKP z wicepremierem Mieczysławem F. Rakowskim na temat kształtu ustaw o związkach zawodowych, cenzurze i samorządzie pracowniczym. ► W Radomiu i Ursusie odbywają się obchody 5. rocznicy protestu robotniczego w czerwcu 1976 r.

26-28 czerwca

► W Olsztynie obraduje I Walne Zebranie Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Warmińsko-Mazurskiego, w którym uczestniczy 351 delegatów (na 440 wybranych), reprezentujących 155 602 członków Związku. Zostaje wybrany Zarząd Regionu z przewodniczącym Mirosławem Krupińskim. 17 września, pomiędzy turami I KZD, odbywa się druga tura I WZD, na którym zostaje przyjęta regionalna Uchwała Programowa. W skład Prezydium ZR wchodzą: A. Bober, Stanisław Mackiewicz i M. Powroźny – zastępcy przewodniczącego, Grażyna Langowska – rzecznik prasowy, E. Łukomski – skarbnik, L. Lechowski – sekretarz, oraz W. Niczyporowicz, A. Żurawek, Józef Gołębiowski i Tadeusz Kurpiewski.

27 czerwca

► W sali Filharmonii Rzeszowskiej obraduje pierwsza tura I Walnego Zebrania Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Rzeszowskiego; 491 delegatów (z 573 wybranych) reprezentuje ponad 200 tys. członków „S” w Regionie. 10-13 lipca odbyła się druga tura, podczas której na przewodniczącego Zarządu Regionu zostaje wybrany Antoni Kopaczewski oraz 60-osobowy ZR. 20 lipca na pierwszym posiedzeniu ZR wybrano Prezydium ZR w składzie: przewodniczący – A. Kopaczewski, wiceprzewodniczący – Zbigniew Bortnik i Tadeusz Sowa, sekretarz – Stanisław Alot, członkowie – Kazimierz Bogaczewicz, Władysław Chruszczyk, Marian Hady, Tadeusz Kensy, Stefan Rączy, Andrzej Stachowicz, Zbigniew Sieczkoś, Paweł Szałaj, Jarosław A. Szczepański. 29-30 sierpnia odbyła się trzecia tura, podczas której podjęto uchwałę o przyłączeniu MKZ Jarosław do Regionu Rzeszowskiego.

27-28 czerwca

► W Poznaniu odbywają się uroczyste obchody 25. rocznicy Czerwca ’56. Po uroczystych mszach św. i poświęceniu zakładowych sztandarów „Solidarności” odsłonięte zostają tablice pamiątkowe: na budynku Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego, przy bramie ZNTK, przy bramie głównej HCP, przed Fabryką Lokomotyw i Wagonów (W-3) HCP, przy ul. Romka Strzałkowskiego i na budynku szpitala im. Franciszka Raszei. W głównej uroczystości odsłonięcia (przez Stanisława Matyję i Annę Strzałkowską) i poświęcenia Pomnika Czerwca ‘56 na pl. A. Mickiewicza uczestniczy około 200 tys. osób. Autorem scenografii jest artysta plastyk Wojciech Miller, oprawę poetycką przygotował Lech Raczak, dyrektor Teatru Ósmego Dnia, z udziałem aktorów Teatru recytujących wiersze Zbigniewa Herberta, Czesława Miłosza i poetów Nowej Fali. Mszę św. u stóp pomnika koncelebruje abp Bronisław Dąbrowski. Z przemówienia Lecha Wałęsy: […] Nie pozwólmy się podzielić, nie pozwólmy się poróżnić, nie pozwólmy szukać „sił antysocjalistycznych”, „kontrrewolucyjnych”, „warcholstwa i chuligaństwa”. […] Świat pracy to nie kontrrewolucja […], tylko uczciwość i prawda. […]

29-30 czerwca

► We Wrocławiu obraduje I Walne Zebranie Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Dolny Śląsk, którego obszarem zostają objęte województwa: legnickie, wałbrzyskie, wrocławskie, oraz ziemie: bolesławiecka, brzeska, turowska, kamiennogórska, krotoszyńska, nowosolska, sycowska i zgorzelecka. Zebrani wybierają Zarząd Regionu z przewodniczącym Władysławem Frasyniukiem oraz zastępcami: Jerzym Szulcem, Ryszardem Sawickim, Piotrem Bednarzem, Januszem Winnikiem. Region liczy ponad 900 tys. członków.

lipiec

► Ukazuje się 1. numer pisma „Obóz” – dwumiesięcznika społeczno-politycznego. Pismo tworzą: Andrzej Ananicz, Krzysztof Dębnicki, Iwanczo Gołybow, Leszek Hensel, Andrzej Jarociński, Jan Malicki, Wojciech Maziarski, Kazimierz Stembrowicz, Edwin Sungarew, Grażyna Szwat-Gołybow, Aleksander Torbanow, Jan Załęski.

1 lipca

► Ukazuje się 1. numer „BIS-u” – Biuletynu Informacyjnego Studentów. W skład redakcji wchodzą: Robert Czarnota, Małgorzata Łapińska, Elżbieta Misiewicz, Anna Katarzyna Skalska, Jolanta Staszewska, Kuba Sufin, Małgorzata Siara. Ukaże się tylko 5 numerów.

2-5 lipca

► Obraduje pierwsza tura I Walnego Zebrania Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Gdańsk. Podczas drugiej tury, 13-17 lipca, zebrani wybierają członków Zarządu Regionu, z przewodniczącym Lechem Wałęsą. Zostają przyjęte uchwały dotyczące m.in. projektu ustaw o samorządzie przedsiębiorstw, środków masowego przekazu, czystości wód Zatoki Gdańskiej oraz organizacji regionalnej Związku. WZD zajmuje się także sprawą przyznawania kartek na mięso, popiera marsze protestacyjne Komitetu Obrony Więźniów za Przekonania, ogłasza strajk pracowników poligrafii i kolportażu; powołuje regionalny fundusz społeczny, a także codzienne pismo regionu. Lech Bądkowski zostaje oficjalnie powołany na redaktora naczelnego tygodnika „Samorządność”. Delegaci wystosowują listy do Marszałka Sejmu PRL i premiera gen. Wojciecha Jaruzelskiego […] o spowodowanie w trybie bezzwłocznym wprowadzenia do szerokiego rozpowszechniania filmu w reż. Andrzeja Wajdy pt. „Człowiek z żelaza” […] oraz w sprawie wznowienia druku tygodnika „Przegląd Techniczny – Innowacje”, który przestał się ukazywać z powodu „braku papieru”. 11-osobowe Prezydium Zarządu Regionu zostanie wybrane na jego pierwszym posiedzeniu - 20 lipca, w składzie: Stanisław Fudakowski, Bogusław Gołąb, Maria Grubba, Jacek Kłys, Andrzej Kozicki, Konrad Marusczyk, Jacek Merkel, Andrzej Opiela, Jan Samsonowicz, Zdzisław Złotkowski. W listopadzie 1981 Prezydium poszerza swój skład o Adama Drąga i Zbigniewa Lisa.