Instytut Pamięci Narodowej

Polskie Miesiące

Sierpień 1980

12 listopada

► W wielu uczelniach kraju rozpoczynają się studenckie solidarnościowe akcje strajkowe na znak poparcia dla strajkujących od 26 października studentów Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Radomiu (żądającej usunięcia rektora płk. prof. Michała Hebdy) oraz pod hasłem przyśpieszenia uchwalenia nowej ustawy o szkolnictwie wyższym. ► Dobiega końca trwający od 22 października strajk powszechny w województwie zielonogórskim.

13 listopada

► Kończy się trwający od 27 października strajku w KWK Sosnowiec. ► Ukazuje się 1. numer „Gazety Strajkowej NZS”. Redakcję tworzą: Beata Jurkowska, Danuta Posłuszna, Andrzej Dunajko, Piotr Niemczyk, Tomasz Ozdowy, Jan Peche, Paweł Smoleński, Paweł Wroniszewski, Wiktor Gościński, Danuta Posłuszna, Dżamila Ankiewicz, Krzysztof Leski, Katarzyna Dowbor, Dorota Huczyńska. Do 13 grudnia 1981 r. ukaże się 26 numerów.

17 listopada

► W Warszawie rozmowy delegacji rządowej pod przewodnictwem Stanisława Cioska i KK NSZZ „Solidarność”, kierowanej przez Stanisława Wądołowskiego, nie doprowadzają do żadnych uzgodnień. Przebieg rozmów charakteryzuje Bronisław Geremek: „Solidarność” chce rozmawiać o praworządności. Rząd odpowiada: nie, bo nie. „Solidarność” chce rozmawiać o dostępie do środków masowego przekazu. Rząd odpowiada – nie, bo nie jesteśmy przygotowani. O podwyżkach cen – rząd chce rozmawiać natychmiast. Stanowisko rządu w sprawie strajków też jest wyraźne – strajków powinno nie być. ► W Dąbrowie Górniczej funkcjonariusze MO zatrzymali podczas plakatowania Mieczysława Tylaka i Ireneusza Gajosa, członków Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" Huty Katowice. Po kilkugodzinnym przesłuchaniu zatrzymanych wypuszczono na wolność.

19 listopada

► Ukazuje się 1. numer „Informatora Akademickiego” – pisma Biura Informacji Studenckiej NZS Politechniki Lubelskiej. Redakcję tworzą: Włodzimierz Czwórnóg, Z. Szyba, Krzysztof Zięba, M. Lipidalski, Grzegorz Piotrowski, Waldemar Dekiel, Krzysztof Chrzanowski, Maria Kaczorowska, Sławomir Adrian, Ewa Król, Roman Huk. Do 13 grudnia 1981 r. zdąży się ukazać 20 numerów.

20 listopada

► W KWK "Czerwone Zagłębie" w Sosnowcu odbywa się 2-godzinny strajk przeciw złemu zaopatrzeniu sieci handlu detalicznego w artykuły spożywcze.

22 listopada

► W Warszawie powołane zostają Kluby Samorządnej Rzeczypospolitej „Wolność – Sprawiedliwość – Niepodległość”. Założycielami są m.in. Jacek Kuroń, Adam Michnik, Jan Lityński, Zbigniew Bujak, Janusz Onyszkiewicz – deklarują poparcie dla idei Samorządnej Rzeczypospolitej w duchu tradycji polskiej lewicy niepodległościowej. Zebranie założycielskie przerywa interwencja milicji. Z komunikatu PAP: […] Była to próba powołania nielegalnej partii politycznej działającej wbrew porządkowi prawno-konstytucyjnemu naszego państwa i godzącej w zasady socjalistycznego ustroju i sojusze międzynarodowe. […] ► W Regionie Mazowsze pod większymi zakładami pracy pojawiają się ulotki szkalujące członków Zarządu Regionu oraz pracowników Biura Zarządu (oskarżenia o kradzieże, malwersacje), podpisane „Grupa Inicjatywna Wolnych Związków Zawodowych”.

24 listopada

► Gen. Wojciech Jaruzelski po raz kolejny spotyka się z marsz. Wiktorem Kulikowem (w 1981 r. spotkał się z nim łącznie 22 razy). ► Prymas Polski kard. Józef Glemp i sekretarz Episkopatu Polski bp Henryk Dąbrowski spotykają się z delegacją NSZZ „Solidarność” z udziałem m.in. Lecha Wałęsy, Andrzeja Wielowieyskiego, Tadeusza Mazowieckiego i Bronisława Geremka. ► W Mysłowicach funkcjonariusze MO zatrzymali plakaciarzy „Solidarności” Krzysztofa Bobulę oraz Ryszarda Kłosińskiego. Zatrzymanych ukarano mandatami.

25 listopada

► Z dokumentów MSW. Przygotowując się na naradę kierownictwa MSW, gen. Czesław Kiszczak odręcznie notuje: […] Używać straszaka interwencji, koncentracji wojsk na granicy, że już mogą wejść wojska nie tylko radzieckie, ale czeskie, niemieckie i tu nie ma wyjścia… każda metoda dopuszczalna – straszyć, mówić o tym, że przywódcy „S” mówią o wieszaniu… […] W warszawskiej Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarnictwa rozpoczyna się strajk okupacyjny. Strajkujący podchorążowie domagają się wyjęcia WOSP spod działania przepisów ustawy o szkolnictwie wojskowym i podporządkowania jej „cywilnej” ustawie o szkolnictwie wyższym. Do strajku przystępuje 96% podchorążych. Przewodniczącym Komitetu Strajkowego zostaje Zbigniew Szablewski.

25-26 listopada

► Obraduje VI Plenum KC PZPR. I sekretarz KC gen. Wojciech Jaruzelski mówi: […] Czy określenie kontrrewolucji budzi jeszcze wątpliwości? […] Czasu mamy coraz mniej, by zatrzymać bieg niebezpiecznych zdarzeń. Ale musimy i możemy to uczynić. […] Z uchwały: […] Nieustannie wzniecany jest niepokój społeczny, organizowane i kontynuowane są strajki. Stanowi to już bezpośrednie zagrożenie bytu narodu i bezpieczeństwa wewnętrznego państwa. […] W uchwale zapowiedziano przedłożenie Sejmowi projektu ustawy o nadzwyczajnych pełnomocnictwach dla rządu.

ok. 26 listopada

► Z tajnych dokumentów MSW: Katowice. Plan realizacji operacji „Jodła” wydziału III A. Tajne-spec znaczenia. W wyniku prowadzonej operacji i analizy zebranych materiałów wytypowano i opracowano do internowania w operacji kryptonim „Jodła” 234 osoby spośród ekstremalnych działaczy związkowych wywodzących się z zarządu regionu, komisji miejskich i zakładowych województwa katowickiego. […] w związku z powyższym planuje się: […] Wyznaczone do zatrzymania 234 osoby w czasie realizacji operacji „Jodła” – przeprowadzi 234 pracowników SB, 237 pomocników, 234 funkcjonariuszy MO i 234 samochodów służbowych i prywatnych, sprawnych, zaopatrzonych w paliwo, łomy oraz inne przedmioty niezbędne w danych warunkach. […] [podpisano] Naczelnik Wydziału III A ppłk mgr Wł. Fabian.