Instytut Pamięci Narodowej

Polskie Miesiące

Sierpień 1980

17 marca

► Gen. Wojciech Jaruzelski i Stanisław Kania spotykają się z marszałkiem ZSRS Wiktorem Kulikowem. ► Wiceminister spraw wewnętrznych gen. Bogusław Stachura zwraca się do szefa Sztabu Generalnego LWP, aby, w związku z planowanymi przedsięwzięciami Sztabu MSW, w jednostkach wojskowych w Bydgoszczy umożliwiono zakwaterowanie i wyżywienie 1300 funkcjonariuszy MO. ► Ukazuje się 1. numer „Solidarności” – Serwisu Informacyjnego Biura MKZ NSZZ „Solidarność” Stalowa Wola. Pismo redaguje Jan Chorzępa. Do 13 grudnia 1981 r. ukaże się 14 numerów.

19 marca

► Do Bydgoszczy przybywa 1300 funkcjonariuszy MO. ► Podczas sesji Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy nie dopuszcza się do głosu przedstawicieli „Solidarności”, zaproszonych na posiedzenie w celu zaprezentowania racji strajkujących rolników. Protestującą delegację „Solidarności” milicja pod dowództwem mjr. Henryka Bednarka siłą usuwa z budynku. Jan Rulewski – przewodniczący MKZ, Mariusz Łabentowicz i Michał Bartoszcze zostają pobici.

20-21 marca

► Obraduje Prezydium KKP; wydaje oświadczenie wprowadzające stan gotowości strajkowej dla całego Związku: […] akcja, jaka miała miejsce 19 marca 1981 r. w Bydgoszczy, jest oczywistą prowokacją, wymierzoną w rząd premiera W. Jaruzelskiego. Przerwanie spokoju społecznego obciąża tych, którzy spowodowali akcję bydgoską, odpowiedzialnością za los kraju. […]

21 marca

► W Bydgoszczy odbywa się 2-godzinny strajk protestacyjny. Wieczorem z przedstawicielami MKZ Bydgoszcz spotyka się zastępca prokuratora generalnego Józef Żyto. ► Gotowość strajkową ogłaszają organizacje uczelniane NZS. ► Nad ranem samolot wojskowy rozrzuca nad Bydgoszczą ulotkę informującą, że Jan Rulewski sam się okaleczył, podpisaną przez „Grupę Radnych Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy” – opracowaną przez Oddział Propagandy Specjalnej Zarządu Politycznego WP na polecenie szefa Sztabu gen. Floriana Siwickiego. Zaczyna się szeroka akcja propagandowa wymierzona w J. Rulewskiego (m.in. mówi się, że zdezerterował z wojska i uciekł do RFN, za co otrzymał wyrok 5 lat, że był karany za pospolite kradzieże i fałszowanie dokumentów, wreszcie że zaledwie kilka dni wcześniej, prowadząc z nadmierną szybkością samochód, zabił przechodnia).

22 marca

► W Warszawie odbywają się kilkugodzinne rozmowy przedstawicieli rządu z Prezydium KKP i MKZ Bydgoszcz, po czym do Bydgoszczy udaje się Komisja Rządowa z ministrem sprawiedliwości Jerzym Bafią. ► Z apelu prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego: […] Władze państwowe muszą liczyć się z następstwami każdego nierozważnego kroku czynników porządku publicznego. A obywatele, zmierzający do osiągnięcia słusznych praw społecznych, zrzeszania się i rewindykacji ekonomicznych muszą wiedzieć, że dla osiągnięcia tych żądań trzeba wiele czasu, cierpliwości, możliwości funkcjonalnych. ► Ze stenogramu posiedzenia Biura Politycznego KC PZPR: wicepremier Mieczysław F. Rakowski: Trzeba szybko zorganizować małą poligrafię na potrzeby wojny ulotkowej; J. Waszczuk [zastępca członka BP]: Są już wydane i dostarczone do wszystkich KW ulotki przeciwko strajkowi. ► Z komunikatu Biura Politycznego KC PZPR: […] Wykonując polecenie kompetentnych władz, organy porządkowe w Bydgoszczy, według posiadanych informacji, działały zgodnie z prawem. […]

23 marca

► Powstaje Konfederacja Autonomicznych Związków Zawodowych.

23-24 marca

► W Bydgoszczy obraduje KKP NSZZ „Solidarność”; podejmuje decyzję o przeprowadzeniu 27 marca strajku ostrzegawczego, a w przypadku niewyjaśnienia okoliczności pobicia przedstawicieli „Solidarności” – strajku generalnego począwszy od 31 marca. Wybrano 11-osobowy Krajowy Komitet Strajkowy.

24 marca

► Manewry Sojuz ‘81 zostają przedłużone na czas nieokreślony. ► W prasie związkowej pojawiają się instrukcje, jak postępować w wypadku wprowadzenia stanu wojennego (strajki okupacyjne) i interwencji sowieckiej (wg wzorów zaczerpniętych z doświadczeń czeskich 1968 roku: zdejmowanie tablic z nazwami ulic, odwracanie drogowskazów itp.). ► Ukazuje się 1. numer „Biuletynu Informacyjnego” Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” Ostrowiec Świętokrzyski. Redakcję tworzą: Ewa Chodor, Anna Kolatorowicz, Szymon Koniewicz, Edward Kulig, Adam Mitura, Wiesław Marek Osmala.

25 marca

► Delegacja KKP spotyka się w Warszawie z Komitetem Rady Ministrów ds. Współpracy ze Związkami Zawodowymi; nie osiągnięto porozumienia w sprawie postulatów „Solidarności”: 1) wyjaśnienia okoliczności wydarzeń bydgoskich; 2) gwarancji bezpieczeństwa dla Związku i prawa do repliki; 3) aktu abolicyjnego; 4) prawa zrzeszania się rolników; 5) uchylenia uchwały rządu o odpłatności za czas strajku. KKP powierza kierowanie akcją strajkową Krajowemu Komitetowi Strajkowemu z Lechem Wałęsą na czele; w skład Komitetu wchodzą: Zbigniew Bujak, Andrzej Cierniewski, Lech Dymarski, Krzysztof Gotowski, Andrzej Gwiazda, Marian Jurczyk, Ryszard Kalinowski, Antoni Kopczewski, Bogdan Lis, Andrzej Słowik. ► W Białymstoku nieznani sprawcy podpalają mieszkania mec. Kazimierza Niemotki i przewodniczącego Białostockiego Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” Feliksa Gołębiewskiego – nadzorujących dochodzenie w sprawie podpalenia Zbigniewa Simoniuka.

26 marca

► Premier gen. Wojciech Jaruzelski spotyka się z prymasem Polski kard. Stefanem Wyszyńskim. Z komunikatu: uznano, że pilną sprawą jest pełna, obiektywna ocena wydarzeń bydgoskich.