18-19 października
► Na Politechnice Warszawskiej obradują przedstawiciele tymczasowych komitetów założycielskich niezależnych organizacji studenckich z całego kraju. Zebrani opracowują jednolity projekt statutu oraz omawiają sprawy związane z rejestracją organizacji w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie. Ustalona zostaje wspólna nazwa związku: Niezależne Zrzeszenie Studentów (w uchwale powołującej NZS mówi się o nim jako niezależnym, samorządnym związku zawodowym studentów) oraz powołany Ogólnopolski Komitet Założycielski NZS w składzie: M. Augustyn (UAM Poznań), Piotr Bikont (PWSFTviT, Łódź), Wojciech Bogaczyk (KUL, Lublin), S. Cieśla (UWr., Wrocław), Jacek Czaputowicz (UW, Warszawa), Teodor Klincewicz (PW, Warszawa), B. Kozłowska (PŚ, Gliwice), Maciej Kuroń (WSP, Olsztyn), K. Osińska (SGPiS, Warszawa), L. Przysiężny i M. Sadowski (UG, Gdańsk); rzecznikiem prasowym Komitetu zostaje Agnieszka Romaszewska. Projekt statutu NZS stwierdza m.in. […] celem Zrzeszenia jest działanie na rzecz rozwoju demokracji w środowiskach akademickich, samorządności, autonomii wyższych uczelni. […] Realizacja tych celów może dokonywać się również poprzez organizowanie akcji protestacyjnych studentów, w szczególnie uzasadnionych przypadkach proklamowania strajku. ► W Pałacu Prymasowskim w Warszawie prymas kard. Stefan Wyszyński celebruje mszę św. dla Prezydium MKZ NSZZ „Solidarność” Regionu Mazowsze i delegacji „Solidarności” z zakładów pracy Trójmiasta. Ksiądz Prymas wygłasza utrzymaną w osobistym tonie homilię. ► Ukazuje się 1. numer „Solidarności Świętokrzyskiej” – Biuletynu Regionu Świętokrzyskiego NSZZ „S”. Pismo redaguje zespół w składzie: Z. Jamróz, W. Jura, J. Węglarski, T. Wojciechowski, J. Stępień, J. Pieczul, T. Wesołowski, J. Witek, J. Korpas, D. Dąbrowska, J. Spolitak, W. Kamiński, J. Sadowski, W. Sadowska, M. Skarżyński, S. Golemiec, R. Siwek, S. Maciejewski, E. Stachurska, S. Antoszewski, B. Domagała, Z. Stępień, R. Strzębała.
18-21 października
► Podróż przywódców „Solidarności”, m.in. Lecha Wałęsy, Andrzeja Gwiazdy, Anny Walentynowicz, na południe kraju. Stopniowo przyłączają się do nich przywódcy Związku z innych regionów. 18 X na stadionie w Nowej Hucie wiec z udziałem ok. 12 tys. osób na którym L. Wałęsa powiedział: […] Związek będzie funkcjonował nawet jeśli nie uzyska prawnego potwierdzenia. „Solidarność” jest dostatecznie duża, aby nie bać się niczego. Jeśli nie możemy być zarejestrowani, nie będziemy zwracać uwagi na biurokrację. […] 19 X wiec w Jastrzębiu, na którym przywódca „Solidarności” oświadczył: […] „Solidarność” nie cofnie się przed żądaniami władz i nie zmieni statutu. Zamierzamy szanować i popierać Konstytucję, ale nie włączymy tego stwierdzenia „kierownicza rola partii” w nasz statut. Stare związki nie były rejestrowane w Sądzie, a działały. FJN nie jest zarejestrowany, a działa. „Solidarność” również zamierza istnieć i funkcjonować niezależnie od rejestracji. Chcemy żyć z naszym socjalizmem, z polskim socjalizmem. […] Tego samego dnia odbyły się wiece w Nowym Targu, Nowym Sączu i Tarnowie. 21 X na wiecu w Częstochowie, L. Wałęsa stwierdził: […] najważniejszym zadaniem zakończenie organizacji „Solidarności” w całej Polsce i uporządkowanie struktury ruchu. W tej chwili jest 51 MKZ-tów, a wystarczy 10 do 17. Poza tym należy interweniować w sprawie ludzi pokrzywdzonych w przeszłości. Pilnować realizacji porozumień! […] ► Reporter „Samorządności” w numerze 12 podsumowuje wyniki podróży przywódców „Solidarności: […] uczestniczyliśmy w nowym zjawisku naszego życia publicznego i społecznego, jest to typ wielkich, masowych zebrań, wieców w nowej formie, masówek przeżywanych jako autentyczne. Uświadamia to istniejącą potrzebę dużych publicznych spotkań, na których uczestnicy będą się mogli identyfikować z tym co słyszą. Trzeba uznać wielką potrzebę takich zebrań i spotkań jako elementu normalnego funkcjonowania społeczeństwa. Wszystkie odbyte spotkania zawierały też inny stały element. Wspólne odśpiewanie hymnu państwowego i jednej zwrotki Boże coś Polskę. Cała ta podróż, radosna, w jakiś sposób twórcza, bo tworząca nowe społeczne akcenty przypomina jeszcze jedno - troska o odpowiedzialność za losy kraju jest już nie tylko troską, ale brzemieniem ruchu związkowego. […]
20 października
► Ogólnopolski Komitet Założycielski Niezależnego Zrzeszenia Studentów składa w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie dokumenty rejestracyjne. ► Ukazuje się 1. numer „Solidarności Krośnieńskiej” – Biuletynu informacyjnego Komisji Koordynacyjnej NSZZ „Solidarność” Ziemi Krośnieńskiej. W skład redakcji wchodzą: Tadeusz Aftarczuk, Andrzej Busse, Jerzy Fleszar, Stanisław Grzybowski, Józef Karpiński, Zenon Szachowicz, Andrzej Wlazło.
21 października
► I sekretarz KC PZPR Stanisław Kania spotyka się z prymasem Polski kard. Stefanem Wyszyńskim. Po spotkaniu wydany zostaje jedynie krótki, ogólnikowy komunikat. ► W Poznaniu konstytuuje się Społeczny Komitet Budowy Pomnika Czerwca 1956 r. pod przewodnictwem Romana Brandstaettera. Większość członków Komitetu była uczestnikami wydarzeń tzw. Czarnego Czwartku w Poznaniu 1956 r.
22 października
► Na polecenie ministra obrony narodowej gen. Wojciecha Jaruzelskiego Sztab Generalny Ludowego Wojska Polskiego rozpoczyna w trybie pilnym opracowywanie planu wprowadzenia na terytorium PRL stanu wojennego. ► Ukazuje się 1. numer „Biuletynu Informacyjnego” Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” woj. wałbrzyskiego. Redakcję tworzą: Jan Araszkiewicz, Jan Lityński, Jacek Pilchowski, Marek Zieliński, Grzegorz Skiba, Marek Szelążek, Józef Szuba.
23 października
► Strajkują Zakłady Mechaniczne Ursus. Przyczyną jest impas w rozmowach między dyrekcją a „Solidarnością”, dotyczących zróżnicowania wysokości przeprowadzanych w zakładzie podwyżek płac. Do ZM Ursus przybywa przewodniczący KKP Lech Wałęsa; po uzyskaniu zapewnienia, że rozdział podwyżek zostanie wstrzymany, a pertraktacje wznowione, strajk zostaje odwołany trzy godziny po proklamowaniu. ► Wedle szacunków działaczy związkowych do „Solidarności” należy 6-8 mln osób. Stanowią oni ok. 60-70% zatrudnionych. ► Przedstawiciele Związku Nauczycielstwa Polskiego spotykają się z ministrem oświaty Krzysztofem Kruszewskim; zgłaszają postulaty: pięciodniowego tygodnia pracy wraz z obniżeniem wymiaru godzin, podwyżki płac i dwukrotnego zwiększenia wydatków budżetowych na oświatę.
23-24 października
► Do Huty Katowice kolejny raz przyjeżdża komisja rządowa. Wbrew deklaracjom, Komisja podpisała wcześniej porozumienie z branżowym Związkiem Zawodowym Hutników w Hucie. Dokument ten zostaje podarty na oczach delegacji rządowej przez Andrzeja Rozpłochowskiego. Rozmowy zostają przerwane. Po wielogodzinnych negocjacjach między ekspertami obu stron rozmowy wznowiono. 24 X zawarto porozumienie między MKZ NSZZ „Solidarność” przy Hucie Katowice, któremu przewodniczy Andrzej Rozpłochowski, i Komisją Rządową z wicepremierem Aleksandrem Kopciem. Powołano stałą Komisję której zadaniem będzie nadzorowanie realizacji podpisanego porozumienia.
24 października
► Sąd Wojewódzki w Warszawie, pod przewodnictwem Zdzisława Kościelniaka, wpisuje do rejestru związków NSZZ „Solidarność”, dokonując przy tym samowolnych zmian w statucie: zostają skreślone zapisy dotyczące prawa do strajku i dopisane stwierdzenie o kierowniczej roli PZPR. Po ogłoszeniu przez sąd decyzji o zarejestrowaniu tak zmienionego statutu delegacja NSZZ „Solidarność” opuszcza salę sądu. Wychodząc Lech Wałęsa oświadcza: Zdaje mi się, że zarejestrowano inny związek niż ten, który ja reprezentuję. ► KKP w specjalnym oświadczeniu ogłasza oficjalny protest i zapowiada odwołanie do Sądu Najwyższego: W dniu dzisiejszym Sąd Wojewódzki w Warszawie po jawnej rozprawie wydał postanowienie, mocą którego orzekł rejestrację naszego Związku, jednocześnie dokonując w arbitralny i jednostronny sposób zmian w statucie. Sąd skreślił fragmenty statutu odnoszące się do prawa do strajku, a dopisał sformułowania o charakterze deklaracji politycznej. Zmiany te zostały dokonane wbrew wyraźnemu oświadczeniu woli upoważnionych przedstawicieli Związku. Oczekiwaliśmy od miesiąca rejestracji naszego Związku, uważamy ją za oczywisty i niezbędny warunek realizacji porozumień postrajkowych, a jednocześnie wynikający z obowiązującego prawa. Przedstawiony przez nas Statut w pełni zgodny z prawem w bezprecedensowy w dziejach polskiego wymiaru sprawiedliwości sposób został poddany bezkarnemu okaleczeniu, bez zgody Komitetu Założycielskiego. Fakt ten uznajemy za oburzający! […] Na tego typu ingerencje naruszające zasady niezależności i samorządności naszego Związku nie wyrażamy i nie wyrazimy zgody. Oświadczaliśmy już nieraz, że sami chcemy decydować o swoich sprawach – powtarzamy to teraz z całą mocą. W naszej pracy kierować się będziemy uchwalonym przez nas statutem bez wniesionych przez Sąd poprawek. Jednocześnie zaskarżamy orzeczenie Sądu Wojewódzkiego w części wnoszącej zmiany w naszym statucie. Oświadczamy, że ich nie przyjmujemy. Domagamy się pełnego poszanowania prawa. Decyzja Sądu z całą ostrością zwraca uwagę na przemilczaną w deklaracjach o odnowie życia publicznego sprawę łamania praworządności. Postępowanie Sądu czyni walkę o praworządność i niezawisłość sądownictwa bezpośrednią sprawą naszego Związku. ► W Bydgoszczy głodówkę solidarnościową rozpoczyna 8 kolejarzy. MKZ w Gdańsku wydaje oświadczenie grożące strajkiem zakładów naprawczych taboru kolejowego na Wybrzeżu z możliwością rozszerzenia na całą Polskę, jeśli władze nie podejmą rozmów z kolejarzami i nie spełnią ich żądań. Strajk może się rozpocząć 27 października 1980 r. ► Ukazuje się 1. numer „Solidarności Lubuskiej”, Pisma Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” w Zielonej Górze. W skład redakcji wchodzą: Andrzej Busse, Henryk Neckar, Włodzimierz Jerzy Podbielski, Przybyłko, Konrad Stanilewicz, Zenon Szachowicz, Marek Wójtowicz. ► Ukazuje się 1. numer „Wiadomości Krakowskich” – Pisma Ruchu „Solidarność”. Redakcję tworzy zespół: Kazimierz Adamczyk, Mieczysław Gil, Leszek Konarski, Maciej Kozłowski, Henryk A. Pach, Jan Rogóż, Jerzy Surdykowski, Jacek Wcisło, Krzysztof Baran, Elżbieta Morawiec, Andrzej Lisowski, Wojciech Wiśniewski. Do 13 grudnia 1981 r. ukażą się 24 numery pisma.
25 października
► Powstaje Krajowa Komisja Koordynacyjna Pracowników Radia i Telewizji NSZZ „Solidarność” z siedzibą we Wrocławiu. Tworzą ją reprezentanci komitetów założycielskich z ośrodków radiowo-telewizyjnych: w Gdańsku, Poznaniu, Wrocławiu, Krakowie, Warszawie, Bydgoszczy, Opolu, Szczecinie, Lublinie, Łodzi, Katowicach, Zielonej Górze. Komitety te reprezentują ok. 60% pracowników, deklarują dążenie do uczynienia z radia i telewizji instytucji będących wyrazicielem opinii publicznej. ► Przewodniczący MKZ Mazowsze NSZZ „Solidarność” Zbigniew Bujak stwierdza, że do 29 października należy uzgodnić stanowisko załóg w sprawie możliwego strajku jako odpowiedzi na możliwe nieuwzględnienie przez Sąd Najwyższy stanowiska Związku w sprawie brzmienia statutu. Jego zdaniem propozycję strajku generalnego należy rozważyć jedynie w rejonie stołecznym. ► Obraduje Sekretariat KC PZPR. Ze stenogramu obrad: Władysław Kruczek: Co to jest za sytuacja, że Wałęsa musi przyjechać i uspokajać Ursus do roboty. To jest anarchia. Andrzej Werblan: Gdybyś mógł uspokoić Ursus, to byśmy ciebie wysłali. Mirosław Milewski – minister spraw wewnętrznych: „Solidarność” jest autentycznie popularna, liczy ok. 5 mln, chociaż mówią o 7 mln. Kazimierz Barcikowski: Tow. Milewski mówił o 5 mln członków „Solidarności”. Wydział Organizacyjny podjął ustalenia, jaka liczba członków jest w partii – szacuje się, że spośród robotników jedna druga. Zaleciliśmy członkom partii wejście do nowych związków zawodowych. Ale powstaje pytanie, czy mamy członków partii w „Solidarności”, czy „Solidarność” – w partii.
26 października
► Na Politechnice Gdańskiej rozpoczyna się zjazd przedstawicieli pracowników nauki zrzeszonych w NSZZ „Solidarność”. Delegaci reprezentują 22 ośrodki z całego kraju. Powołana zostaje Krajowa Komisja Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność”. Powołano podkomisje informacyjną z siedzibą w Gdańsku i programową z siedzibą we Wrocławiu. Zebrani wysyłają do Sejmu PRL list otwarty w sprawie tragicznej sytuacji w sferze oświaty i wychowania. ► W Warszawie spotykają się przedstawiciele środowisk instruktorskich Związku Harcerstwa Polskiego z Gdańska, Krakowa, Poznania, Lublina, Gliwic, Warszawy i Zakopanego. Omawiają sytuację w ZHP, który – wedle ich opinii – nie spełnia należycie swych zadań wychowawczych. Zawiązane zostaje porozumienie Kręgów Instruktorskich im. Andrzeja Małkowskiego, które zamierzają ściśle współpracować z komitetami zakładowymi NSZZ „Solidarność” Pracowników Oświaty i Wychowania. ► W Gdańsku w siedzibie Krajowej Komisji Porozumiewawczej NSZZ „Solidarność” odbywa się ogólnopolski zjazd chłopskiej „Solidarności”.